Razumevanje kolektivnog nasilja

Mina Zirojevic; Ivana  Spaić

doi:10.51738/Kpolisa2022.19.2p.223zs

Autori

Mina Zirojevic The Institute of Comparative Law, Belgrade https://orcid.org/0000-0001-9884-5615
Ivana Spaić Univerzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu https://orcid.org/0000-0001-6461-4042

DOI:

https://doi.org/10.51738/Kpolisa2022.19.2p.223zs

Ključne reči:

nasilje, kolektivna krivica, terorizam, religija

Apstrakt

Ljudska istorija je tesno povezana sa eskalacijama nasilja. Iako svaka generacija očekuje da napredak ljudske vrste na svim poljima donese i svet o globalnom miru, nasilje postaje sve raznovrsnije i brzo napreduje i po pitanju broja ljudi koja učestvuje u akcijama kolektivnog nasilja i po načinu na koji se ta agresija ispoljava. Mišljenja smo međutim da su ovi akti nasilja većinom uzrokovani ili potrebom za novom međublokovskom podelom ili za zadržavanjem hegmonije, a sa druge strane kao reakcija pojedinca ili grupe u borbi protiv nejednakosti i nepravde. Takođe je korisno prepoznati da ono što ljudi vide kao nasilje ima tendenciju da bude kulturno ugroženo. Razdvajanje države i crkve je religiji dalo novu dimenziju u pogledu upliva u državnu politiku, ali i model političkim entitetima za sakralizaciju svoje moći, kao čvrstog temelja za izgradnju totalitarnih režima, koji se održavaju kolektivnim nasiljem. Nasilje po pravilu rađa novo nasilje, bilo da je reč o odgovoru ili ispunjavanju ambicija za širenjem moći. Kolektivno nasilje može biti podstaknuto političkim, religijskim ili drugim društvenim nasiljem. Razumevanje okolnosti u kojima se nasilje rađa i razvija, može smanjiti verovatnoću njegove primene, posebno kolektivnog nasilja. S tim u vezi, naš cilj u ovom radu je bio da primenom metoda kompilacije i analize sadržaja, izdvojimo glavne uzroke kolektivnog nasilja, što nas je dovelo do zaključka da se njihovom pravovremenom identifikacijom i razumevanjem može smanjiti verovatnoća njegove primene u obimu i sa intenzitetom koji bi proizveli najteže posledice.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Abrahms, M. (2008). What Terrorists Really Want: Terrorist Motives and Counterterrorism Strategy [Šta teroristi zaista žele: teroristički motivi i strategija za borbu protiv terorizma]. International Security, 32(4), 78–105.

Basu, A. (1995). Why Local Riots are not Simply Local: Collective Violence and the State in Bijnor, India 1988-1993 Zašto lokalni neredi nisu samo lokalni: kolektivno nasilje i država u Bidžnoru, Indija 1988–1993. Theory and Society, 2, 35–78.

Benford, R. D., & Snow, A. (2000). Framing Processes and Social Movements: An Overview and Assessment Procesi davanja okvira i društveni pokreti: pregled i ocena. Annual Review of Sociology, 26, 611–639.

Beyer, P. (2006). Religions in Global Society Religije u globalnom društvu. Routledge.

Bjelajac, Ž., & Subotin, M. (2018). Destruktivna moć islamskog verskog fanatizma kao motivacionog faktora za terorističke aktivnosti u Evropi. Kultura polisa, 15(2), 153–164. https://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/623

Bonenberger, A. (2017, June 20). The War no One Notices in Ukraine Rat koji niko ne primećuje u Ukrajini. The New York Times. https://www.nytimes.com/2017/06/20/opinion/ukraine-russia.html

Bueno de Mesquita, E., & Dickson, E. S. (2007). The Propaganda of the Deed: Terrorism, Counterterrorism and Mobilization Propaganda dela: terorizam, protivterorizam i mobilizacija. American Journal of Political Science, 51(2), 364–381.

Casanova, J. (1994). Public Religions in the Modern World Javne religije u modernom svetu. University of Chicago Press.

Cronin, K. (2002/2003). Behind the Curve: Globalization and International Terrorism Iza krivine: globalizacija i međunarodni terorizam. International Security, 27(3), 30–58.

Delany, T. (n.d.). Collective Violence Kolektivno nasilje. In Encyclopedia Britannica. Retrieved March 23, 2022, from https://www.britannica.com/topic/collective-violence

DeWall, C. N., Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2011). The general aggression model: Theoretical extensions to violence Opšti model agresije: teorijska proširenja nasilja. Psychology of Violence, 1(3), 245–258.

Dragojlović, J. (2017). Verski terorizam – glavni faktor ugrožavanja bezbednosti u Evropi. Kultura polisa, 14(1), 45–55. https://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/777

Eickelman, D. F. (1997). Trans-state Islam and Security Trans-država Islam i bezbednost. In S. Hoeber Rudolph & J. P. Piscatori (Eds.), Transnational Religion and Fading States (pp. 27–46). Westview Press.

Eisenstadt, S. N. (1999). Fundamentalism, Sectarianism, and Revolution: The Jacobin Dimension of Modernity Fundamentalizam, sektarizam i revolucija: jakobinska dimenzija savremenosti. Cambridge University Press Fearon, J. D., & Laitin, D. D. (2003). Ethnicity, Insurgency, and Civil War Etnička pripadnost, pobuna i građanski rat. American Political Science Review, 97(1), 75-90.

Hafez, M. M. (2004). From Marginalization to Massacres: A Political Process Explanation of GIA Violence in Algeria Od marginalizacije do masakra: politički proces objašnjenja nasilja Oružane islamske grupe (GIA) u Alžiru. In Q. Wiktorowicz (Ed.), Islamic Activism: A Social Movement Theory Approach (pp. 37–60). University of Indiana Press.

Hoffman, B. (1995). Holy Terror: The Implications of Terrorism Motivated by a Religious Imperative Sveti teror: Implikacije terorizma motivisanog religijskim imperativom. Studies in Conflict and Terrorism, 18(4), 271–284.

Ioffe, J. (2017, August 16). The road to radicalism in Charlottesville Put ka radikalizmu u Šarlotvilu. The Atlantic. https://www.theatlantic.com/international/archive/2017/08/charlottesville-radical-terrorism/536973/

Jackman, M. R. (2001). License to Kill: Violence and Legitimacy in Expropriative Social Relations Dozvola za ubistvo: nasilje i legitimitet u eksproprijativnim društvenim odnosima. In J. T. Jost & B. Major (Eds.), The Psychology of Legitimacy: Emerging Perspectives on Ideology, Justice, and Intergroup Relations (pp. 437–467). Cambridge University Press.

Jenkins, B. (1975). International Terrorism: A New Mode of Conflict Međunarodni terorizam: novi vid konflikta. Crescent Publications. Juergensmeyer, M. (1992). Sacrifice and Cosmic War Žrtva i kosmički rat. In M. Juergensmeyer (Ed.), Violence and the Sacred in the Modern World (pp. 101–118). Frank Cass.

Juergensmeyer, M. (2003). Terror in the Mind of God: The Global Rise of Religious Violence Teror u umu boga: globalni porast religijskog nasilja. University of California Press.

Kaufman, S. J. (2006). Symbolic Politics or Rational Choice? Testing Theories of Extreme Ethnic Violence Simbolička politika ili racionalni izbor? Testiranje teorija ekstremnog etničkog nasilja. International Security, 30(4), 45–86.

Kydd, A., & Walter, B. F. (2006). The Strategies of Terrorism Strategije terorizma. International Security, 31(1), 49–80.

Marković, D. M. (2019). Totalitarianism as a Religious Phenomenon Totalitarizam kao religijski fenomen. Nauka i društvo, X(2), 5-20.

Marković, D. M. (2020). Understanding Religion in the Writings of Early Sociologists Razumevanje religije u radovima ranih sociologa. Nauka i društvo. VII(2), 30–46.

McVeigh, R. (1999). Structural Incentives for Conservative Mobilization: Power Devaluation and the Rise of the Ku Klux Klan, 1915–1925 Strukturalni podsticaji za konzervativnu mobilizaciju: obezvređivanje moći i uspon Kju Kluks Klana, 1915–1925. Social Forces, 77, 1461–1496.

Moghadam, A. (2008/2009). Motives for Martyrdom Motivi za mučeništvo. International Security, 33(3), 46–78.

Rapoport, D. C. (1984). Fear and Trembling: Terrorism in Three Religious Traditions Strah i trepet: terorizam u tri religijske tradicije. American Political Science Review, 78(3), 658–677.

Sageman, M. (2004). Understanding Terror Networks Razumevanje mreža terora. University of Pennsylvania Press.

Scott Appleby, R. (2000). The Ambivalence of the Sacred Ambivalentnost svetog. Rowman and Littlefield.

Scott, J. C. (1985). Weapons of the Weak: Everyday Forms of Peasant Resistance Oružje slabih: svakodnevni oblici seljačkog otpora. Yale University Press.

Smith, C. (1996). Correcting a Curious Neglect, or Bringing Religion Back Ispravljanje neobičnog zanemarivanja ili povratak religije. In C. Smith (Ed.), Disruptive Religion: The Force Faith in Social Movement Activism. (pp. 1–29). Routledge.

Snow, D. A., & Byrd, R. C. (2007). Ideology, Framing Processes and Islamic Terrorist Movements Ideologija, proces davanja okvira i islamski teroristički pokreti. Mobilization: An International Quarterly, 12(2), 119–136.

Snyder, T. (2015, July 21). Edge of Europe, end of Europe Rub Evrope, kraj Evrope. The New York Review of Books. https://www.nybooks.com/daily/2015/07/21/ukraine-kharkiv-edge of-europe/

Sorel, G. (1906/1950). Reflections on Violence Razmišljanja o nasilju. Free Press.

Stern, J. (2003). Terror in the Name of God: Why Religious Militants Kill Teror u ime boga: zašto religijski militanti ubijaju. Ecco.

Tarrow, S. (1998). Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics Moć u pokretu: društveni pokreti i sporna politika. Cambridge University Press.

Tilly, C. (2004). Terror, terrorism, terrorists Teror, terorizam i teroristi. Sociological Theory, 22(1), 5–13.

Zirojević, M., & Bjelajac, Ž. (2013). Bliskoistočni terorizam i religija u savremenom polisu. Kultura polisa, 10(22), 193–207. https://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/1266

Zirojević M. T., & Marković D. M. (2020). Verski fundiran samoubilački terorizam. Bezbednost, 62(1), 103–120. https://doi.org/ 10.5937/bezbednost2001103Z

Zirojević, M. T., & Marković, D. M. (2020). Da li je antiteroristički globalni rat kompromitovan vojnim intervencionizmom?. U M. Kulić (Ur.). Uloga države i prava u XXI veku (pp. 489–499): tematski zbornik sa XVII međunarodnog naučnog skupa Pravnički dani – "Prof. dr Slavko Carić", Novi Sad 25. septembar 2020. Univerzitet Privredna akademija, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe u Novom Sadu.