PERCEPCIJA MALOLETNIKA O NARKOKRIMINALU MEĐU MLADIMA

Ana Nešić; Oliver Lajić

doi:10.51738/Kpolisa2022.19.4r.1nl

Autori

Ana Nešić Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti https://orcid.org/0000-0001-5544-2437
Oliver Lajić Kriminalističko policijski univerzitet https://orcid.org/0000-0002-9901-4116

DOI:

https://doi.org/10.51738/Kpolisa2022.19.4r.1nl

Ključne reči:

maloletnici, narkokriminal, porodična sredina, školsko okruženje, mediji

Apstrakt

Savremeno društvo pogođeno je problemom narkomanije i narkokriminala na globalnom i nacionalnom nivou, a štetne posledice nastale zloupotrebom opojnih droga su izuzetno ozbiljne i široko rasprostranjene. Dodatnoj ozbiljnosti celokupnog stanja doprinosi i činjenica da se maloletnici češće nego ranije nalaze u ulozi učinilaca krivičnih dela povezanih sa opojnim drogama. Kako tendencija kretanja narkokriminala među mladima poslednjih nekoliko godina ukazuje na trend rasta ovog fenomena u našem društvu, fokus rada biće utvrđivanje značaja određenih faktora na percepciju mladih o narkokriminalu. Radi ostvarivanja ovog zadatka, sproveli smo istraživanje među učenicima srednjih škola koje je za cilj imalo ispitivanje uticaja faktora porodične sredine, školskog okruženja i pojedinih medijskih sadržaja na njihovu percepciju o narkokriminalu. U istraživanju je učestvovalo 100 učenika. Rezultati istraživanja pokazuju da sociodemofrafske karakteristike mladih nemaju značajniji uticaj na njihovu predstavu o narkokriminalu. Školska sredina, pak, ostvaruje dominantniji uticaj, usled postojanja pogodnih mesta za kupovinu i prodaju droge neposrednoj blizini škola, ali i prisustva lica koja droge „diluju”. Pored toga, na maloletnike snažan uticaj ostvaruju i njihovi vršnjaci koji su ranije imali nekih iskustava sa zloupotrebom opojnih droga. Rezultati istraživanja ukazuju na visok nivo dopadanja medijskih sadržaja o narkokriminalu među mladima, ali i na nedovoljno razvijenu svest među njima o uticaju koji takvi sadržaji ostvaruju na njih.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Reference

Allen, J. P., Chango, J., Szwedo, D., Schad, M., & Marston, E. (2012). Predictors of susceptibility to peer influence regarding substance use in adolescence. Child Development, 83(1), 337–350.

Bjelajac, Ž. (2019). Relevantnost introdukcije bezbednosne kulture u obrazovni sistem Republike Srbije [Relevance of Introduction of safety culture in the educational system of the Republic of Serbia]. Kultura polisa, 16(40), 231–244.

Gajić, G. (2011). Osnovne karakteristike nasilničkog kriminaliteta i njegovih učinilaca [Basic featured of violent crime and its offenders]. In Nasilnički kriminalitet – etiologija, fenomenologija, suzbijanje (pp. 278–296). Banja Luka: Panevropski univerzitet Apeiron.

Igrački, J., & Ilijić, Lj. (2016). Kriminalitet maloletnika – stanje u svetu i u Srbiji [Criminality of juveniles – Situation in the world and in Serbia]. Strani pravni život, 60(1), 185–200.

Ilić, A. (2017). Mediji i kriminalitet – kriminološki aspekti [Media and crime – criminological aspects]. [Doctoral disertation, Univerzitet u Beogradu: Pravni fakultet].

Ivanović, M. (2013). Mediji i droge [Media and drugs]. Zbornik instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, XXXII(2) 139–153.

Lajić, O., & Dickov, A. (2015). Prikupljanje obaveštenja od korisnika psihoaktivnih supstanci [Collecting information from drug users]. Kriminalistička teorija i praksa, 2(2), 55–67.

Radovanović, I., & Spasić, D. (2019). Adolescentske vršnjačke grupe i zloupotreba droge [Adolescent peer gruops and drug abuse]. Sociološki pregled, LIII(4), 1584–1608.

Radovanović, I. (2016). Zloupotreba droge u populaciji srednjoškolskih učenika: fenomenologija, etiologija i modeli prevencije [Drug abuse in the population of high students: phenomenology, etiology and prevention models]. [Doctoral Disertation, Univerzitet u Beogradu: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju].

Republički zavod za statistiku (2020). Maloletni učinioci krivičnih dela u Republici Srbiji – prijave, optuženja i osude – 2019 [Juvenile perpetrators of criminal offenses in the Republic of Serbia – reports, accusations and convictions – 2019]. Bilten Republičkog zavoda za statistiku Republike Srbije, broj 666.

Skakavac Z., & Skakavac T. (2011). Uticaj medija na ekspanziju nasilničkog kriminaliteta [The influence of media on the expansion of violent crime]. In Nasilnički kriminalitet – etiologija, fenomenologija, suzbijanje (pp. 204–217). Banja Luka: Panevropski univerzitet Apeiron.

Subotin, M., & Odalović, T. (2016). Socijalnopatološke pojave u porodici i njihov uticaj na delikventno ponašanje maloletnika [Socio pathological phenomena in the family and their influence on the delinquent behaviour of minors]. Pravo – teorija i praksa, 33(10–12), 43–55.

Surette, R. (2007). Media, crime and criminal justice: Images, realities and pollicies. Thomson Wadsworth.

Šegregur, D., Kuhar, V., & Paradžik, P. (2014). Utjecaj masmedija na život adolescenata [The impact of mass media on the adolescents’ life], Media, culture and public relations, 5(1), 81–86.

UNODC. (2021). World drug report 2021. United Nations Office on Drugs and Crime https://www.unodc.org/res/wdr2021/field/WDR21_Booklet_1.pdf

Zapolski, T. C. B., Clifton, R. L., Banks, D. E., Hershberger, A., & Aalsma, M. (2019). Family and peer influences on substance attitudes and use among juvenile justice-involved youth. Journal of Child and Family Studies, 28(2), 447–456.