Medicinska moć i krivični postupak

Apstrakt

Dugo vremena je jedna od privilegija karakterističnih za suverenu moć bilo pravo nad životom i nad smrću. U klasično doba je na Zapadu došlo do preoblikovanja postojećih mehanizama moći, pa je, prema Fukoovom mišljenju, umesto starog prava da se osudi na smrt ili ostavi u životu stupila na scenu moć da se ostavi u životu ili odbaci u smrt. Preobražaj mehanizama moći doveo je do prelaska na istražni model krivičnog postupka u kojem je rasprava o causa criminalis prešla na teritoriju znanja. Značajan uticaj na uvođenje istrage u krivičnoj materiji imao je razvoj istražnih metoda u sticanju prvih ekonomskih i upravnih znanja. Pojedini autori navode da su u XVI i XVII veku razmišljanja o medicini, botanici i zoologiji bila kao zbirka svedočenja. Zbog toga se i u krivičnom postupku poseban značaj pridaje stručnjacima koji imaju posebna nepravna znanja, i kao takvi su kvalifikovani da saopšte istinu. Uloga veštaka medicinske struke specifična je po tome što, pored davanja iskaza o predmetu veštačenja, raspolažu u suštini i sudskim ovlašćenjima, jer njihovo mišljenje ima presudan uticaj na ograničenje određenih osnovnih sloboda i ljudskih prava. U radu će biti anlizirane i odredbe pojedinih domaćih zakona, kao i standardi Evropskog suda za ljudska prava izraženi u vezi s pravnom ustanovom engleskog prava „at Her Majestyʼs pleasure”.