Medijski tretman nasilja nad ženama u Srbiji
DOI:
https://doi.org/10.51738/Kpolisa2022.19.2p.170vfKljučne reči:
medijsko izveštavanje, nasilje nad ženama, femicid, silovanje, uznemiravanje, senzacionalizamApstrakt
Jedna od osnovnih funkcija medija je da pravovremeno i istinito informišu građane o stvarima koje su se dogodile van njihovog opažajnog dometa. Na tu osnovnu funkciju nadograđuju se ostale, više društvene funkcije, pomoću kojih mediji mogu da direktno ili indirektno utiču na društvene tokove i pojave postojanjem, načinom i vrednosnom kvalifikacijom umetnutom u informacije koje mediji distribuiraju. Nasilje nad ženama je negativni fenomen ljudske civilizacije bezmalo od njenih početaka, odnosno, od kraja matrijarhata. Osnovni uzrok za to je percepcija muškaraca kao u svakom smislu nadmoćnijim bićem nad ženom, i iz takve percepcije proisteklih stereotipa, navika i običaja. Uprkos očiglednom civilizacijskom progresu, u velikom delu sveta i danas važi identični obrazac muško-ženskih odnosa koji je uspostavljen pre nekoliko hiljada godina. Ipak, savremena društva sa višim nivoom ljudskog razvoja pokušavaju da koriguju brojne nasleđene društvene nepravde, od kojih je neravnopravni položaj žena iz kog proističe i disproporcionalna količina nasilja nad njima, jedan od najvažnijih. U tim društvenim korekcijama mediji kao nosioci ogromne društvene moći imaju krucijalnu ulogu. Cilj ovog rada je da analizom medijskih sadržaja, kao i primarnih i sekundarnih izvora, istraži na koji način mediji izveštavaju o nasilju nad ženama sa posebnim akcentom na medije u Srbiji. Osnovna hipoteza ovog rada je da mediji ne koriste sve svoje funkcije, ili ih ne koriste na najcelishodniji način, i da kao posledica određene disfunkcionalnosti medija, problem nasilja na ženama vrlo često ima senzacionalistički i tabloidni prikaz u medijima, što uz odvojeni problem medijske glorifikacije nasilja, dovodi do stvaranja novih teškoća umesto da doprinosi rešavanju problema.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Reference
American Psychology Association [APA]. (1996). Violence and the Family: Report of the American Psychological Association Presidential Task Force on Violence and the Family [Nasilje i porodica: Izveštaj Predsedničke radne grupe za nasilje i porodicu Američkog psihološkog udruženja]. https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/violence-andfamily-report-american-psychological-association
Amnesty International. (2010, April 24). Algerian authorities must investigate and stop attacks against women [Alžirske vlasti moraju da istraže i zaustave napade na žene]. Amnesty International Australia. https://web.archive.org/web/20110903140432/http:/www.amnesty.org.au/news/comments/22931/
Barazzetti, D., Garreffa, F., & Marsico, R. (2007). National Report: Italia – Daphne Project “Proposing New Indicators: Measuring Violence’s Effects. GVEI” [Nacionalni izveštaj: Italia – Daphne projekat „Predlaganje novih indikatora: merenje efekata nasilja. GVEI”]. University of Calabria. https://www.surt.org/gvei/docs/national_report_italy.pdf
BBC. (2011, April 13). All Domestic Abuse Deaths to Have Multi-agency Review [Sve smrtne slučajeve zbog zlostavljanja u porodici treba pregledati više agencija]. BBC News. https://www.bbc.com/news/uk-13058300
Bjelajac, Ž. Đ., & Filipović, A. M. (2018). Uticaj masovnih medija na degradaciju savremenog društva. Kultura polisa, 15(4), 9–21. http://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/653
Bjelajac, Ž., & Filipović, A. (2020). The Role of the Media In The Affirmation Of The Culture Of Food Safety [Uloga medija u afirmaciji culture bezbednosti hrane]. Economics of Agriculture, 67(2), 609-622. https://doi.org/10.5937/ekoPolj2002609B
Bjelajac, Ž., Filipović, A., & Banović, B. (2021). Instruments of support in promotion of healthy food and food safety culture [Instrumenti podrške u promociji zdrave hrane i bezbednosna kultura hrane]. Economics of Agriculture, 68(1), 241-255. https://doi.org/10.5937/ekoPolj2101241B
Bowker, L. H., Arbitell, M., Mcferron, J. R. (1988). On the Relationship Between Wife Beating and Child Abuse [O odnosu između premlaćivanja supruge i zlostavljanja dece]. In M. L. Bograd & K. Yllö (Eds.), Feminist perspectives on wife abuse (pp. 158–174. Sage Publications. Bunker Rohrbaugh, J. (2006). Domestic Violence in Same-Gender Relationships [Porodični nasilje u istopolnim vezama]. Family Court Review, 44(2), 287–299, https://doi.org/10.1111/j.1744-1617.2006.00086.x
Centers for Disease Control and Prevention [CDC]. (2006). Intimate Partner Violence [Nasilje intimnog partnera]. https://web.archive.org/web/20100210023821/http://www.cdc.gov/ViolencePrevention/intimatepartnerviolence/index.html
Centers for Disease Control and Prevention [CDC]. (2009). Intimate Partner Violence: Consequences [Nasilje intimnog partnera: posledice]. http://www.cdc.gov/ViolencePrevention/intimatepartnerviolence/consequences.html
Council of Europe. (2014). Podizanje svesti o nasilju nad ženama – člana 13. Istanbulske konvencije. https://rm.coe.int/article-13-of-the-istanbulconvention-serbian-/168097f2e6
Dickson, M. (1996). No Safe Place – Violence Against Women [Nema bezbednog mesta – nasilje nad ženama]. PBS. https://www.pbs.org/kued/nosafeplace/script/script.html
Đokić, D., & Karanović, D. (2021, August 20). Nasilje nad ženama: od opšteg ćutanja do medijskog osvešćivanja javnosti. Cenzolovka. https://www.cenzolovka.rs/etika/nasilje-nad-zenama-od-opstegcutanja-do-medijskog-osvescivanja-javnosti/
Džons, M. (2021, March 30). Nigerija, žene i otmice: „Terali su me da se udam, nisam htela“ – oteta 24-godišnjakinja prkosila militantnoj grupi Boko Haram. BBC News na srpskom. https://www.bbc.com/serbian/lat/svet-56363317
Esquivel-Santoveña, E. E., Lambert, T. L., & Hamel, J. (2013). Partner Abuse Worldwide [Zlostavljanje partnera širom sveta]. Partner Abuse, 4(1), 6-75. https://doi.org/10.1891/1946-6560.4.1.6
Filipović, A. (2016). Paradigma kulturološkog pozicioniranja video igre. [Neobjavljena doktorska disertacija, Univerzitet umetnosti u Beogradu: Fakultet dramskih umetnosti].
Filipović, I. (2018). Aporije medija u ostvarivanju politike supresije kriminaliteta i zaštiti pravnog poretka. Kultura polisa, 15(4), 95–110. https://kpolisa.com/index.php/kp/article/view/660
Grugman, R. (2018). Zhenshchina i voyna. Ot lyubvi do nasiliya [Žena i rat. Od ljubavi do nasilja]. Algoritm.
Harvey, P., & Gow, P. (1994). Sex and Violence: Issues in Representation and Experience [Seks i nasilje: problemi u predstavljanju i iskustvu]. Routledge.
Hayden, R. M. (2000). Rape and Rape Avoidance in Ethno-National Conflicts: Sexual Violence in Liminalized States [Silovanje i izbegavanje silovanja u etno–nacionalnim sukobima: seksualno nasilje u ograničenim državama]. American Anthropologist, 102(1), 27–41. https://doi.org/10.1525/aa.2000.102.1.27
Ignjatović, T. (Ed.). (2018). Zašto i kako o temi rodno zasnovanog nasilja u školskom programu u srednjim školama? Autonomni ženski centar. Ivić, D. (2021, August 8). Kuće lutaka (Feld-Hure). Oružje Online. https://oruzjeonline.com/2021/08/11/kuce-lutaka-feld-hure/
Krug, E. G., Mercy, J. A., Dahlberg, L. L., & Zwi, A. B. (2002). The World Report on Violence and Health. The Lancet, 360(9339), 1083—1088. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)11133-0
Lacmanović, V. (2015). Femicid – ubistva žena u Srbiji: Kvantitativno-narativni izveštaj za 2014. godinu. Autonomni ženski centar. http://www.zeneprotivnasilja.net/images/pdf/FEMICIDKvantitativno-narativni_izvestaj_za_2014_godinu.pdf
Marković, D. (2013). Odgovornost za javno izgovorenu reč u nacionalnom i međunarodnom krivičnom pravu. U M. Živković (Ur.), Multikulturalnost i savremeno društvo: zbornik radova sa IV Međunarodne konferencije, Novi Sad 1. mart 2013. (pp. 123–138). Visoka škola za pravne i poslovne akademske studije „Dr Lazar Vrkatić“.
Marković, D. M., & Zirojević, M. T. (2021). Ćutanje između ljubavi i straha – Zašto žrtve nasilja ćute. U Z. Kuburić, A. Zotova i Lj. Ćumura (Pr.),
Ljubav i strah u interdisciplinarnim istraživanjima: zbornik radova sa naučnog skupa, Beograd 9–10. maj 2021. (pp. 311–329). CEIR, Porodični razgovori.
Marković, D. M., & Marković, D. D. (2022). Razumevanje faktora koji podstiču regrutovanje dece vojnika. U M. Zirojević (Ur.), Nasilje i deca (pp. 187–201). Institut za uporedno pravo.
Mashkin, S., & Muradov, M. (2008, November 27). V Chechne kaznili zhenshchin [Pogubljene žene u Čečeniji]. Kommersant. https://www.kommersant.ru/doc/1081673
Matthews, V. H., Levinson, B. M., & Frymer–Kensky, T. S. (2004). Gender and Law in the Hebrew Bible and the Ancient Near East [Rod i zakon u hebrejskoj Bibliji i drevnom Bliskom istoku]. LT & T Clark.
Milutinović, I., & Pavlović, J. (2019). Diskurs o nasilju prema ženama u srpskim onlajn medijima – dominantne komunikacijske strategije. CM: Communication and Media, 14(45), 5–36. https://doi.org/10.5937/comman14-21139
Ministère de l’intérieur. (2011). Etude nationale sur les morts violentes au sein du couple: Annee 2010 [Nacionalna studija o nasilnoj smrti u parovima: 2010]. Délégation aux victimes. https://m.centre-hubertine-auclert.fr/sites/default/files/fichiers/mortsviolentes-au-sein-du-couple-etude-2010.pdf
Mršević, Z. (2018). Kako protiv nasilja – uloga medija: Mediji u Srbiji o rodno zasnovanom nasilju u 2015. i 2016. godini. https://www.rodnaravnopravnost.gov.rs/sites/default/files/2018-06/Kako%20protiv%20nasilja%20-%20uloga%20medija.pdf
Mršević, Z. (2019). Nasilje i mi – Mediji o nasilju nad ženama. Institut društvenih nauka.
Olson, T. (2006). The Medieval Blood Sanction and the Divine Beneficence of Pain: 1100-1450 [Srednjovekovna krvna sankcija i božanska blagodat bola: 1100-1450]. Journal of Law and Religion, 22(1), 63–129. http://www.jstor.org/stable/27639038
Pisklakova-Parker, M., & Sinelnikov, A. (Eds.). (2010). Ni zakona, ni spravedlivosti: Nasiliye v otnoshenii zhenshchin v Rossii [Nema zakona, nema pravde: Nasilje nad ženama u Rusiji]. UNFPA.
Pourreza, A., Batebi, A., & Moussavi, A. (2004). A Survey About Knowledge and Attitudes of People Towards Violence Against Women in Community Family Settings [Istraživanje o znanju i stavovima ljudi prema nasilju nad ženama u porodičnom okruženju]. Iranian Journal of Public Health, 33(2), 33–37.
Rangelov, B. (2016). Analiza uticaja medijskog izveštavanja na percepciju u javnosti teme Nasilje nad ženama u Srbiji – studija slučaja. AM – Art & Media, 11, 101–113.
Rubner, J. (2013, January 1). Der mörderische Makel, ein Mädchen zu sein [Ubistvena mana biti devojka]. Süddeutsche Zeitung. https://www.sueddeutsche.de/wissen/abtreibungen-bei-falschemgeschlecht-der-moerderische-makel-ein-maedchen-zu-sein 1.1562673
Salamova, S. Y. (2018). Domashneye nasiliye v sovremennoy Rossii: obshchaya kharakteristika [Porodično nasilje u savremenoj Rusiji: Opšte karakteristike]. Lex Russica, 9, 129–138. https://doi.org/10.17803/1729-5920.2018.142.9.129-138
Stedman, B. (1917). Right of Husband to Chastise Wife [Pravo muža da kažnjava ženu]. The Virginia Law Register, 3(4), 241–248. https://doi.org/10.2307/1106112
Stepanov, B. (2014, March 3). Nasilje nad ženama – najčešći oblik kršenja ženskih prava. EU u Srbiji. https://europa.rs/nasilje-nad-zenamanajcesci-oblik-krsenja-zenskih-prava-2/
anahil, R. (1981). Čovek i seks. Jugoslavija. UN General Assembly. (1993, December 20). Declaration on the Elimination of Violence against Women [Deklaracija o eliminaciji nasilja nad ženama]. A/RES/48/104 . www.un-documents.net/a48r104.htm
UN General Assembly. (2006, July 6). In-Depth Study on All Forms of Violence Against Women [Detaljna studija o svim oblicima nasilja nad ženama]. Report of the Secretary-General. United Nations. https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/61/122/Add.1
UNICEF (1999), Women in Transition [Žene u tranziciji]. Regional Monitoring Report No. 6, Florence: UNICEF International Center for Child Development. https://www.unicef-irc.org/publications/pdf/monee6sume.pdf
United Nations. (2012). International Expert Group Meeting on Combating Violence Against Indigenous Women and Girls: Article 22 of the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples [Sednica Međunarodne ekspertske grupe o borbi protiv nasilja nad ženama i 1.1562673
Salamova, S. Y. (2018). Domashneye nasiliye v sovremennoy Rossii: obshchaya kharakteristika [Porodično nasilje u savremenoj Rusiji: Opšte karakteristike]. Lex Russica, 9, 129–138. https://doi.org/10.17803/1729-5920.2018.142.9.129-138
Stedman, B. (1917). Right of Husband to Chastise Wife [Pravo muža da kažnjava ženu]. The Virginia Law Register, 3(4), 241–248. https://doi.org/10.2307/1106112
Stepanov, B. (2014, March 3). Nasilje nad ženama – najčešći oblik kršenja ženskih prava. EU u Srbiji. https://europa.rs/nasilje-nad-zenamanajcesci-oblik-krsenja-zenskih-prava-2/
Tanahil, R. (1981). Čovek i seks. Jugoslavija.
UN General Assembly. (1993, December 20). Declaration on the Elimination of Violence against Women [Deklaracija o eliminaciji nasilja nad ženama]. A/RES/48/104 . www.un-documents.net/a48r104.htm
UN General Assembly. (2006, July 6). In-Depth Study on All Forms of Violence Against Women [Detaljna studija o svim oblicima nasilja nad ženama]. Report of the Secretary-General. United Nations. https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/61/122/Add.1
UNICEF (1999), Women in Transition [Žene u tranziciji]. Regional Monitoring Report No. 6, Florence: UNICEF International Center for Child Development. https://www.unicef-irc.org/publications/pdf/monee6sume.pdf
United Nations. (2012). International Expert Group Meeting on Combating Violence Against Indigenous Women and Girls: Article 22 of the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples [Sednica Međunarodne ekspertske grupe o borbi protiv nasilja nad ženama i devojčicama starosedelaca: član 22. Deklaracije Ujedinjenih nacija o pravima starosedelaca]. https://www.un.org/esa/socdev/unpfii/documents/EGM12_concept_note.pdf
Watts, C., & Zimmerman, C. (2002). Violence Against Women: Global Scope and Magnitude [Nasilje nad ženama: globalni obim i veličina]. The Lancet, 359(9313), 1232—1237. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)08221-1
World Health Organization [WHO]. (2002). Intimate Partner Violence [Nasilje intimnog partnera]. https://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/world_report/factsheets/en/ipvfacts.pdf#search="most%20common%20Intimate%20Partner%20violence"
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
##category.category##
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2022 Rajka Vujović, Aleksandar Filipović
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
